Hợp tác xã Daktri Khe Sanh
HTX Daktri Khe Sanh là đơn vị bảo tồn và phát triển giống cà phê Liberica nguyên bản tại Hướng Hoá, Quảng Trị.
HTX Daktri Khe Sanh là đơn vị bảo tồn và phát triển giống cà phê Liberica nguyên bản tại Hướng Hoá, Quảng Trị — hoạt động theo hướng canh tác hữu cơ, minh bạch và gắn bó với cộng đồng địa phương.
Thành lập năm 2024, HTX hoạt động tại thôn Tân Hoà, xã Tân Lập, huyện Hướng Hoá, tỉnh Quảng Trị, quy tụ các hộ nông dân trong vùng để xây dựng quy trình canh tác, sơ chế và kết nối thị trường cho sản phẩm cà phê Liberica Khe Sanh.
Liberica từng là một trong ba giống cà phê chủ lực của Việt Nam vào đầu thế kỷ 20. Do khó canh tác và năng suất thấp hơn so với Robusta, giống cà phê này dần bị thay thế và mai một trên phần lớn cả nước.
Tại Khe Sanh, một số vườn Liberica cổ thụ trên 30 năm tuổi vẫn được người dân địa phương gìn giữ qua nhiều năm. HTX Daktri Khe Sanh ra đời nhằm tập hợp các hộ nông dân đang giữ những vườn cây này, xây dựng quy trình canh tác hữu cơ và sơ chế bài bản, để giống cà phê quý này tiếp tục được duy trì và phát triển.
Khe Sanh nằm trên cao nguyên phía tây tỉnh Quảng Trị, ở vị trí giao thoa giữa khí hậu Trường Sơn và gió Lào. Vùng đất tại đây chủ yếu là đất bazan đỏ giàu khoáng chất, cùng biên độ nhiệt ngày đêm lớn.
Vùng nguyên liệu của HTX nằm ở độ cao khoảng 600–800m, thuộc khu vực Tân Lập, Hướng Hoá, toạ độ 16°36′N – 106°43′E. Mùa thu hoạch chính diễn ra từ tháng 11 đến tháng 2 hằng năm.
Cây Liberica tại Khe Sanh được canh tác theo hướng hữu cơ, không sử dụng phân hoá học hay thuốc trừ sâu tổng hợp. Quả cà phê được hái chọn lọc bằng tay khi chín đỏ, sau đó xát vỏ và phơi tự nhiên trên giàn cao từ 18 đến 25 ngày.
Cà phê được rang theo từng mẻ nhỏ, theo hồ sơ rang riêng cho mỗi lô, ưu tiên độ rang medium để giữ đặc trưng hương vị của giống Liberica. Sau khi rang, cà phê được đóng gói bằng túi van một chiều hoặc nạp khí Nitơ, có ghi thông tin lô và ngày rang.
HTX Daktri Khe Sanh hoạt động dựa trên một số nguyên tắc: canh tác hữu cơ, không sử dụng hoá chất tổng hợp; ứng dụng truy xuất nguồn gốc (mã QR, nhật ký sản xuất) để đảm bảo minh bạch thông tin sản phẩm; và xây dựng mô hình hợp tác cùng các hộ nông dân địa phương, trong đó phần lớn là cộng đồng người Vân Kiều tại Khe Sanh.
Mục tiêu của HTX là duy trì các vườn cà phê Liberica cổ thụ hiện có, đồng thời phát triển sản phẩm theo hướng bền vững, gắn với vùng nguyên liệu và cộng đồng địa phương.
Vùng nguyên liệu cà phê Liberica của HTX Daktri Khe Sanh nằm tại thôn Tân Hoà, xã Tân Lập, huyện Hướng Hoá, tỉnh Quảng Trị. Khu vực này thuộc cao nguyên Khe Sanh, cách trung tâm thị trấn khoảng 10–15 phút di chuyển.